Üçleme (triplet), bir vuruşu normalde ikiye değil üçe bölen bir ritim kalıbıdır — jazz'den blues'a, shuffle gruvundan swing hissine kadar birçok tarzın temelidir. Bu rehberde üçlemenin ne olduğunu, nasıl sayılacağını ve nasıl pratik edileceğini öğreneceksiniz.
Normal (basit) bölünmede bir vuruş ikiye ayrılır: bir dörtlük vuruş iki sekizliğe bölünür. Üçlemede ise aynı vuruş üç eşit parçaya bölünür — üç nota, normalde iki notaya ait olan süreye sığar. Bu yüzden üçlemedeki her nota, normal bir sekizlikten biraz daha kısadır (tam olarak 2/3 oranında).
Üçleme, notasyonda genellikle üç notanın üzerine küçük bir "3" rakamı yazılarak gösterilir ve bu, "bu üç nota, normalde iki nota süren bir alanı paylaşıyor" anlamına gelir.
Üçlemeyi doğru hissetmenin en güvenilir yolu, her vuruşu üç heceyle saymaktır: "bir-la-li, iki-la-li, üç-la-li, dört-la-li". Her hece eşit uzunlukta söylenmelidir — "bir" hecesi diğer ikisinden daha uzun tutulursa üçleme hissi bozulur ve sonuç normal bir sekizliğe yaklaşır.
Metronomu 70 BPM'e kurun ve yalnızca "bir-la-li, iki-la-li" diye sayarak (enstrüman olmadan) her heceye eşit vurgu vermeye çalışın. Bu basit alıştırma, üçleme hissini enstrümana geçmeden önce zihninize yerleştirir.
Blues, jazz ve rock'n'roll'daki karakteristik "shuffle" veya "swing" hissi, aslında bir üçlemenin ilk ve üçüncü notasının çalınıp ortadaki (ikinci) notanın atlanmasıyla oluşur. Sonuç, "uzun-kısa, uzun-kısa" şeklinde eşitsiz ama gruv dolu bir ritimdir — düz (straight) sekizliklerden belirgin şekilde farklı hisseder.
Bu yüzden bir parçanın "shuffle hissi" olduğunu duyduğunuzda, aslında bir üçleme alt bölünmesi duyuyorsunuzdur — sadece ortadaki nota eksik. Bu ayrımı fark etmek, kulak eğitiminde ve tarz analizinde değerli bir beceridir.
İlgili araçlar: Online Metronom (üçleme alt bölünmesi), Kulak Eğitimi. İlgili rehberler: Alt Bölünme Nedir?, Ölçü Rehberi ve Müzik Terimleri Sözlüğü'ndeki üçleme tanımı.